Jak zawiesić działalność gospodarczą JDG?
Jak zawiesić działalność gospodarczą w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej to pytanie zadaje sobie wielu przedsiębiorców, którzy chcą zrobić przerwę w prowadzeniu firmy bez konieczności jej likwidacji. Przepisy dają taką możliwość, jednak obwarowana jest ona kilkoma warunkami, które trzeba spełnić. Poniżej wyjaśniamy wszystko, co trzeba wiedzieć przed podjęciem tej decyzji.
Kto może zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą?
Podstawowy warunek — brak zatrudnionych pracowników
Prawo do zawieszenia działalności reguluje art. 22 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Przepis ten stanowi:
„Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na zasadach określonych w niniejszej ustawie, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych.”
Kluczowy warunek jest jeden: przedsiębiorca nie może zatrudniać pracowników. Oznacza to, że jeśli w firmie jest choćby jeden pracownik zatrudniony na umowę o pracę, zawieszenie w standardowym trybie jest niedopuszczalne. Warto podkreślić, że przepis mówi o pracownikach w rozumieniu Kodeksu pracy, a osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenie, o dzieło) nie blokują możliwości zawieszenia.
Zawieszenie jest instytucją, z której przedsiębiorca może skorzystać z dowolnego powodu. Przepisy nie wymagają uzasadnienia tej decyzji, wystarczy wola samego przedsiębiorcy. Może to być przerwa zdrowotna, wyjazd za granicę, chwilowy brak zleceń czy potrzeba reorganizacji firmy.
Wyjątek: pracownicy na urlopach rodzicielskich i wychowawczych
Przepisy przewidują jeden istotny wyjątek od zasady braku pracowników. Zgodnie z art. 22 ust. 2 Prawa przedsiębiorców z prawa do zawieszenia może skorzystać również przedsiębiorca, który zatrudnia wyłącznie pracowników przebywających na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie wychowawczym lub urlopie rodzicielskim, przy czym chodzi o przypadki, gdy pracownik nie łączy korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u tego pracodawcy.
Jeśli jednak pracownik zakończy urlop lub złoży wniosek o łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą, nabywa prawo do wynagrodzenia jak za przestój aż do końca okresu zawieszenia. Jest to okoliczność, która w praktyce może generować nieoczekiwane koszty, dlatego warto śledzić sytuację kadrową nawet w trakcie formalnego zawieszenia.
Szczególny przypadek: zawieszenie na czas opieki nad dzieckiem
Odrębną podstawę zawieszenia przewiduje art. 36aa ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na jego podstawie osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem, która prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą przez co najmniej 6 miesięcy, może zawiesić działalność na okres do 3 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia. W przypadku dziecka wymagającego opieki ze względu na niepełnosprawność okres ten wynosi do 6 lat, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Do tego rodzaju zawieszenia odpowiednio stosuje się przepisy Prawa przedsiębiorców.
Jak zawiesić działalność gospodarczą krok po kroku?
Wniosek przez CEIDG — co i gdzie wypełnić
Przedsiębiorcy wpisani do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej składają wniosek o wpis informacji o zawieszeniu za pośrednictwem systemu CEIDG dostępnego na stronie biznes.gov.pl. Wniosek można złożyć online (z podpisem profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym), osobiście w urzędzie gminy lub za pośrednictwem poczty.
We wniosku należy podać: imię i nazwisko przedsiębiorcy, numer PESEL, numer REGON i NIP (jeśli zostały nadane) oraz, co najważniejsze, datę zawieszenia. Wskazanie daty wznowienia nie jest obowiązkowe na etapie zawieszenia. Jeśli przedsiębiorca jej nie poda, zawieszenie trwa bezterminowo aż do złożenia odrębnego wniosku o wznowienie.
Jeśli masz wątpliwości co do prawidłowego wypełnienia dokumentów lub chcesz upewnić się, że zawieszenie nie wpłynie negatywnie na toczące się sprawy Twojej firmy, nasi adwokaci w Lublinie chętnie przeanalizują Twoją sytuację przed złożeniem wniosku. Skontaktuj się z naszą kancelarią.
Od kiedy liczy się zawieszenie?
W przypadku przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG zawieszenie rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku. Co istotne, przepisy nie zabraniają wskazania daty wcześniejszej niż dzień złożenia wniosku, a więc w pewnych sytuacjach możliwe jest zawieszenie wsteczne. Artykuł 24 ust. 3 Prawa przedsiębiorców, który wyklucza daty wsteczne, dotyczy wyłącznie przedsiębiorców wpisanych do rejestru KRS, a nie do CEIDG.
Istotne znaczenie mają skutki zawieszenia w sferze publicznoprawnej. Zgodnie z art. 24 ust. 7 Prawa przedsiębiorców zawieszenie wywiera skutki prawne od dnia jego rozpoczęcia do dnia poprzedzającego dzień wznowienia. Oznacza to, że dzień wznowienia jest już dniem, w którym przedsiębiorca ponownie podlega wszystkim obowiązkom publicznoprawnym.
Na jak długo można zawiesić JDG?
Przepisy Prawa przedsiębiorców nie przewidują minimalnego ani maksymalnego okresu zawieszenia dla przedsiębiorców wpisanych do CEIDG. Można zatem zawiesić działalność nawet na jeden dzień, jak i na wiele lat. Po zakończeniu okresu zawieszenia możliwe jest wznowienie działalności, a następnie jej ponowne zawieszenie. Brak ograniczeń czasowych jest jedną z wyraźnych różnic między JDG a spółkami wpisanymi do KRS, dla których maksymalny okres zawieszenia wynosi 24 miesiące.
Co wolno, a czego nie wolno robić w trakcie zawieszenia?
Czego bezwzględnie nie można robić
Przepis art. 25 ust. 1 Prawa przedsiębiorców jest w tej kwestii jednoznaczny:
„W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.”
Zawieszony przedsiębiorca nie może zatem prowadzić działalności operacyjnej ani wystawiać faktur za nowe usługi lub towary. Faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej w okresie zawieszenia sprawia, że zawieszenie jest wadliwe, co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 czerwca 2016 r. Wadliwość zawieszenia może z kolei oznaczać konieczność zapłaty zaległych składek ZUS za cały ten okres.
Co można robić (katalog dozwolonych czynności)
Zawieszenie nie oznacza całkowitej bierności. Art. 25 ust. 2 Prawa przedsiębiorców wymienia katalog czynności, które zawieszonemu przedsiębiorcy wolno podejmować. Przedsiębiorca może wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródeł przychodów, w tym rozwiązywać wcześniej zawarte umowy. Może przyjmować należności powstałe przed datą zawieszenia oraz zbywać własne środki trwałe i wyposażenie. Wolno mu też osiągać przychody finansowe, również z działalności prowadzonej przed datą zawieszenia, np. odsetki od lokat czy należne dywidendy.
Warto wiedzieć, że zawieszony przedsiębiorca może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność. Może też powołać albo odwołać zarządcę sukcesyjnego. Wymieniony w ustawie katalog czynności jest zamknięty, co oznacza, że wszelkie działania wykraczające poza tę listę stanowią naruszenie zakazu prowadzenia działalności.
Co trzeba robić (obowiązki, których zawieszenie nie uchyla)
Zawieszenie działalności nie jest równoznaczne z zawieszeniem wszystkich obowiązków prawnych. Przedsiębiorca jest zobowiązany uczestniczyć w toczących się postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością prowadzoną przed zawieszeniem. Ma też obowiązek regulowania zobowiązań powstałych przed datą zawieszenia oraz wykonywania wszelkich obowiązków nakazanych przepisami prawa.
Co szczególnie ważne, zawieszenie nie zwalnia z obowiązku złożenia rocznego zeznania podatkowego, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 kwietnia 2015 r. Nie zwalnia też z podatku od nieruchomości wykorzystywanych na potrzeby działalności, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 grudnia 2016 r. Nie wygasają również udzielone przez przedsiębiorcę pełnomocnictwa.
Jakie są skutki zawieszenia — ZUS, podatki, VAT?
Składki ZUS podczas zawieszenia
To jeden z głównych powodów, dla których przedsiębiorcy decydują się na zawieszenie. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie zawieszenia nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu ani wypadkowemu. Zawieszony przedsiębiorca nie składa również deklaracji rozliczeniowych ani nie opłaca składek za ten okres.
Dobrowolne pozostaje natomiast ubezpieczenie emerytalne i rentowe, które przedsiębiorca może utrzymać, jeśli zależy mu na ciągłości ubezpieczenia. Nie ma natomiast możliwości dobrowolnego opłacania składki chorobowej ani wypadkowej w trakcie zawieszenia.
Zawieszenie działalności wyłącza też obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, nie trzeba zatem opłacać składki zdrowotnej za okres zawieszenia. Osoby, które chcą zachować prawo do świadczeń zdrowotnych, mogą przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Warto też pamiętać, że czas zawieszenia nie wlicza się do 24-miesięcznego okresu preferencyjnych składek ZUS (tzw. mały ZUS). Oznacza to, że zawieszając działalność, przedsiębiorca zatrzymuje zegar i po wznowieniu może dokończyć korzystanie z ulgi.
Zaliczki na podatek dochodowy
W zakresie podatku dochodowego zawieszenie przynosi wymierne korzyści. Zgodnie z art. 44 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnik, który zawiesił działalność, jest zwolniony z obowiązku wpłacania zaliczek na podatek dochodowy za okres zawieszenia. Analogiczne zwolnienie przewidują przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, zawieszony przedsiębiorca nie oblicza i nie wpłaca ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za ten okres.
Jednocześnie składniki majątku, które nie są używane wskutek zawieszenia działalności, nie podlegają amortyzacji, ze skutkiem od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono działalność. Ma to istotne znaczenie dla firm posiadających znaczący majątek trwały.
VAT i deklaracje podatkowe
W zakresie podatku VAT zawieszony przedsiębiorca co do zasady nie ma obowiązku składania deklaracji podatkowych za okresy rozliczeniowe objęte zawieszeniem, co wynika z art. 99 ust. 7a ustawy o VAT. Zwolnienie to nie jest jednak bezwzględne. Obowiązek składania deklaracji pozostaje m.in. dla podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT UE, podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz za okresy, w których zawieszenie nie obejmowało pełnego okresu rozliczeniowego.
Szczególną uwagę należy zwrócić na art. 96 ust. 9a ustawy o VAT. Jeśli zawieszenie trwa co najmniej 6 kolejnych miesięcy, podatnik jest wykreślany z rejestru VAT z urzędu. Jeśli jednak w tym czasie planuje wykonywać czynności podlegające opodatkowaniu VAT, powinien zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego przed zawieszeniem lub przed rozpoczęciem tych czynności, a wówczas nie zostanie wykreślony.
Jak wznowić działalność gospodarczą po zawieszeniu?
Wznowienie działalności jest co do zasady równie proste jak jej zawieszenie i wymaga złożenia odpowiedniego wniosku w CEIDG. Temat wznowienia, w tym terminy, skutki i najczęstsze błędy, opisujemy szczegółowo w osobnym artykule: Jak wznowić działalność gospodarczą JDG?
Najczęstsze pytania
Czy mogę zawiesić działalność, jeśli mam pracownika na urlopie wychowawczym?
Tak. Przepisy dopuszczają zawieszenie JDG przez przedsiębiorcę, który zatrudnia wyłącznie pracowników przebywających na urlopie macierzyńskim, wychowawczym lub rodzicielskim (o ile pracownik nie łączy urlopu z pracą). Jednak jeśli pracownik wróci z urlopu lub złoży wniosek o łączenie urlopu z pracą, nabywa prawo do wynagrodzenia jak za przestój aż do końca okresu zawieszenia.
Jak długo można zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą?
W przypadku JDG wpisanej do CEIDG przepisy nie przewidują ani minimalnego, ani maksymalnego okresu zawieszenia. Można zawiesić działalność nawet na jeden dzień. Po wznowieniu można ją ponownie zawiesić bez żadnych ograniczeń.
Czy podczas zawieszenia działalności trzeba płacić ZUS?
Nie. W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu ani zdrowotnemu i nie składa deklaracji ZUS. Dobrowolnie może opłacać jedynie składki emerytalne i rentowe.
Czy zawieszenie działalności zwalnia ze składania deklaracji VAT?
Co do zasady tak, jednak istnieją wyjątki. Obowiązek złożenia deklaracji pozostaje m.in. wtedy, gdy zawieszenie nie obejmuje pełnego okresu rozliczeniowego lub gdy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE. Ponadto zawieszenie trwające co najmniej 6 miesięcy skutkuje wykreśleniem z rejestru VAT z urzędu.
Czy w trakcie zawieszenia działalności mogę wystawiać faktury?
Nie. Wystawianie faktur za nowe usługi lub sprzedaż towarów oznacza wykonywanie działalności gospodarczej i jest wprost zakazane w okresie zawieszenia. Wolno natomiast przyjmować należności za usługi wykonane przed datą zawieszenia.
Stan prawny aktualny na dzień 11 kwietnia 2026 r.
