Nowy rok akademicki na UMCS i nowe studia dla doradców sukcesyjnych
Rozpoczął się rok akademicki 2026/2027. Na Wydziale Prawa i Administracji UMCS w Lublinie pojawił się nowy kierunek, studia podyplomowe „Sukcesja biznesu i doradztwo sukcesyjne”. Przygotowują one do pracy, jaką wykonuje doradca sukcesyjny. Wśród wykładowców jest adw. dr Paweł Daszczuk, który prowadzi zajęcia o fundacji rodzinnej i o przenoszeniu przedsiębiorstwa do spółki handlowej.
Czym zajmuje się doradca sukcesyjny?
Doradca sukcesyjny pomaga właścicielowi firmy zaplanować jej przekazanie następcom. Najpierw ustala, kto uczestniczy w procesie sukcesji i jakie ma cele. Następnie porządkuje informacje o przedsiębiorstwie, majątku, zobowiązaniach i relacjach w rodzinie. Na tej podstawie dobiera formę sukcesji, czyli dziedziczenie, zarząd sukcesyjny, fundację rodzinną albo wniesienie firmy do spółki.
Każda z tych dróg ma inne skutki prawne, podatkowe i organizacyjne. Dlatego doradca sukcesyjny musi znać prawo spadkowe, rodzinne, handlowe i podatkowe. Potrzebuje też umiejętności, których nie uczy się na studiach prawniczych. Musi przełożyć skutki decyzji na język zrozumiały dla rodziny, ustalić kolejność działań i dobrać specjalistów, takich jak notariusz, doradca podatkowy czy księgowy.
Dla kogo są studia podyplomowe z sukcesji?
Studia są przeznaczone dla absolwentów studiów wyższych, przede wszystkim prawniczych, administracyjnych, ekonomicznych i prawno-biznesowych. UMCS zaprasza szczególnie adwokatów, radców prawnych, notariuszy, doradców podatkowych i sędziów, którzy chcą poszerzyć swoją praktykę o doradztwo sukcesyjne.
Na studia mogą też przyjść przedsiębiorcy i osoby zarządzające firmami rodzinnymi, które same planują sukcesję. Program jest skierowany również do doradców biznesowych i finansowych oraz pracowników instytucji finansowych i administracji, którzy w pracy stykają się z fundacją rodzinną.
Program studiów z sukcesji biznesu
Studia trwają dwa semestry i obejmują 170 godzin zajęć w sześciu modułach. Pełny wykaz przedmiotów i prowadzących zawiera program studiów na stronie UMCS.
Moduł 1. Podstawy sukcesji w przedsiębiorstwie rodzinnym
Pierwszy moduł (9 godzin) wprowadza w temat. Słuchacze poznają rolę doradcy sukcesyjnego i zasady ładu rodzinnego (family governance), czyli reguły, według których rodzina podejmuje decyzje o wspólnym biznesie. Omawiają też formy i etapy sukcesji w firmie rodzinnej.
Moduł 2. Formy sukcesji rodzinnej w świetle prawa spadkowego
Moduł spadkowy jest jednym z najobszerniejszych (45 godzin). Obejmuje skład spadku, w tym spadek cyfrowy, dziedziczenie ustawowe i testamentowe, zapis windykacyjny oraz zasady dziedziczenia gospodarstw rolnych. Słuchacze zajmują się też przyjęciem i odrzuceniem spadku, odpowiedzialnością za długi spadkowe, zachowkiem i wydziedziczeniem. W części praktycznej ćwiczą stwierdzenie nabycia spadku, umowy dotyczące spadku i dział spadku. Program obejmuje również sprawy transgraniczne, z Europejskim Poświadczeniem Spadkowym, oraz dziedziczenie działalności, która wymaga koncesji lub zezwolenia.
Moduł 3. Zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwem osoby fizycznej
Zarząd sukcesyjny pozwala prowadzić jednoosobową firmę po śmierci właściciela, zanim spadkobiercy ustalą jej dalsze losy. Moduł (23 godziny) omawia powołanie zarządcy sukcesyjnego, zakres jego uprawnień i odpowiedzialność za zobowiązania firmy w spadku. Słuchacze analizują też wpływ zarządu sukcesyjnego na stosunki majątkowe małżeńskie, decyzje administracyjne i umowy z pracownikami oraz opodatkowanie przedsiębiorstwa w spadku.
Moduł 4. Fundacja rodzinna
Najobszerniejszy moduł (68 godzin) dotyczy fundacji rodzinnej. Słuchacze przechodzą przez cały cykl jej życia. Zaczynają od przygotowania sukcesji i statusu prawnego fundacji. Potem omawiają fundatora, beneficjentów i organy fundacji. Kolejne zajęcia dotyczą aktu założycielskiego, wpisu do rejestru fundacji rodzinnych, wnoszenia mienia i czynności notarialnych.
Dalsza część modułu dotyczy działalności fundacji. Obejmuje zarządzanie majątkiem, odpowiedzialność, skutki w prawie administracyjnym i prawie pracy oraz obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy. Słuchacze poznają też opodatkowanie, rachunkowość i sprawozdawczość fundacji rodzinnej. Zajęcia o statucie fundacji oraz o jej rozwiązaniu i likwidacji opisujemy niżej.
Moduł 5. Alternatywne formy sukcesji biznesu
Fundacja rodzinna nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Ten moduł (15 godzin) pokazuje inne drogi, w tym przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę handlową oraz międzynarodowe planowanie sukcesyjne. Zajęcia o wniesieniu przedsiębiorstwa do spółki opisujemy niżej.
Moduł 6. Seminarium projektowe
Studia kończy seminarium (10 godzin), na którym słuchacze przygotowują i bronią własny projekt sukcesji. Jego przebieg opisujemy niżej.
Jak wyglądają zajęcia?
Zajęcia mają charakter praktyczny. Oprócz wykładów obejmują konwersatoria, ćwiczenia i analizę rzeczywistych przypadków (case study). Odbywają się zdalnie, w czasie rzeczywistym. Raz w semestrze słuchacze spotykają się stacjonarnie na seminariach projektowych. Prowadzą je praktycy i naukowcy z Wydziału Prawa i Administracji oraz Wydziału Ekonomicznego UMCS, a także notariusze z Lublina. Pierwsze zajęcia odbędą się 24 października 2026 r., a ostatnie w maju 2027 r.
Absolwent ma umieć zaplanować i przeprowadzić proces sukcesji w przedsiębiorstwie. Oznacza to przygotowanie mapy ryzyk, dobór narzędzi i specjalistów, nadzór nad kolejnością działań i wyjaśnienie rodzinie skutków każdej decyzji. Więcej informacji jest na stronie studiów.
Zajęcia adw. dr. Pawła Daszczuka
Adw. dr Paweł Daszczuk jest doktorem nauk prawnych i od lat wykłada prawo handlowe na UMCS. Na nowych studiach prowadzi cztery przedmioty.
Statut i zasady zmiany statutu fundacji rodzinnej
Zajęcia (5 godzin) dotyczą dokumentu, od którego zależy całe funkcjonowanie fundacji. Statut decyduje o tym, jak fundacja działa, kto zasiada w jej organach i na jakich zasadach beneficjenci otrzymują świadczenia. Powinien też z góry określać, kto i w jakim trybie może go zmienić, zwłaszcza po śmierci fundatora. Błąd na tym etapie trudno naprawić po latach.
Rozwiązanie i przebieg postępowania likwidacyjnego fundacji rodzinnej
Na tych zajęciach (2 godziny) słuchacze dowiadują się, kiedy fundacja ulega rozwiązaniu, jak przebiega jej likwidacja i co dzieje się z mieniem, które w niej pozostało.
Wniesienie przedsiębiorstwa osoby fizycznej jako wkładu niepieniężnego do spółki handlowej
To jedna z dróg sukcesji, w której przedsiębiorca przenosi całą firmę do spółki w zamian za udziały. Zajęcia (4 godziny) pokazują, że taka operacja wymaga starannej wyceny i analizy skutków podatkowych.
Seminarium projektowe
Pod kierunkiem prowadzących słuchacze przygotowują kompleksowy projekt sukcesji biznesu. Statut fundacji rodzinnej jest tylko jedną z jego części. Projekt łączy instrumenty prawa spadkowego, handlowego, podatkowego i prawa pracy. Określa kolejność działań, harmonogram i sposoby ograniczenia ryzyk. Słuchacze prezentują go na zakończenie studiów i odpowiadają na pytania prowadzących.
Patronat Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie
Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie objęła studia patronatem honorowym. Jak podaje komunikat UMCS o patronacie, udział w studiach służy realizacji obowiązku stałego doskonalenia zawodowego adwokatów.
Rekrutacja i dofinansowanie
UMCS przedłużył rekrutację. Kandydaci mogą zarejestrować się w systemie Internetowej Rejestracji Kandydatów do 9 października 2026 r., a dokumenty trzeba złożyć do 14 października 2026 r. Studia kosztują 5800 zł za dwa semestry. Absolwenci UMCS z Kartą Absolwenta i ich rodziny mają zniżkę.
Studia są wpisane do Bazy Usług Rozwojowych, którą prowadzi Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Dzięki temu przedsiębiorcy i ich pracownicy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zasadach ustalonych przez operatora regionalnego. Na karcie usługi w Bazie Usług Rozwojowych adw. dr Paweł Daszczuk figuruje wśród wykładowców.
Fundacja rodzinna w praktyce naszej kancelarii
To, o czym mówimy słuchaczom, stosujemy w pracy z klientami. W naszej kancelarii w Lublinie doradzamy przedsiębiorcom przy zakładaniu fundacji rodzinnych, przygotowujemy i zmieniamy ich statuty oraz pomagamy wnieść do nich majątek. Zajmujemy się też przenoszeniem jednoosobowych firm do spółek, gdy ta droga sukcesji lepiej odpowiada potrzebom rodziny. Więcej o naszej pomocy przeczytasz na stronie o tworzeniu i obsłudze fundacji rodzinnej. Przykład z praktyki opisaliśmy w poradzie o korzystaniu z nieruchomości w fundacji rodzinnej.