Zabudowa ulicy Nowotki w „Stolicy” z 1951 r.

Zabudowa ulicy Nowotki w „Stolicy” z 1951 r.

Pełny tekst niepodpisanego reportażu ze „Stolicy” nr 22 (237) z 1 grudnia 1951 r., s. 3, przepisany z oryginału.

Ulica jeszcze w gruzach

To najwcześniejszy z artykułów o ul. Nowotki, jakie dotąd zebrałem. Ukazał się trzy tygodnie przed reportażem z „Trybuny Ludu” z 24 grudnia 1951 r. i pokazuje ulicę w chwili, gdy projekt był już zatwierdzony, ale na miejscu leżały jeszcze zwały gruzu.

Autor opisuje pierwszy etap prac: oczyszczanie terenu koparkami i wywożenie gruzu wagonami po specjalnie ułożonej linii szerokotorowej. Budowę bloków zapowiada na wiosnę 1952 r., a mury pierwszych domów na marzec. W rzeczywistości budowa ruszyła dopiero na przełomie 1952 i 1953 r., o czym pisze A. Skalimowski.

Reportaż przedstawia ulicę jako łącznik między budowanym Muranowem a odbudowywanym Nowym Miastem. Zabudowę miały tworzyć zwarte, ośmiopiętrowe bloki z przejściami dla pieszych w stronę skarpy i Wisły. Do końca 1954 r. ulica miała dać 7 tys. izb mieszkalnych dla 10 tys. osób, a także szkoły, przedszkola, żłobki, sklepy i kina. Projekt przygotowywał zespół pracowni prof. S. Brukalskiego w „Miastoprojekcie Stolica”, ta sama pracownia, która odbudowywała Nowe Miasto.

Zdjęcia z reportażu

Zwały gruzu na terenie przyszłej ul. Nowotki, 1951

Zwały gruzu zalegają jeszcze znaczne tereny przy ul. Marcelego Nowotki. Fot. L. Jabrzemski, Foto-Stolica, „Stolica” nr 22, 1 grudnia 1951 r.

Robotnicy przy torach kolejki do wywozu gruzu przy ul. Nowotki, 1951

Dzięki torom można usuwać gruz przy pomocy wagonów kolejowych. Fot. L. Jabrzemski, Foto-Stolica, „Stolica” nr 22, 1 grudnia 1951 r.

Koparka ładuje gruz do wagonów przy ul. Nowotki, 1951

W chwili obecnej oczyszcza się i przygotowuje teren pod budowę. Fot. L. Jabrzemski, Foto-Stolica, „Stolica” nr 22, 1 grudnia 1951 r.

Rozległy teren po gruzach przy ul. Nowotki przed budową, 1951

Cały ten rozległy teren już wkrótce stanie się wielkim placem budowlanym. Fot. L. Jabrzemski, Foto-Stolica, „Stolica” nr 22, 1 grudnia 1951 r.

Pełny tekst artykułu

Pierwsze litery tekstu są w skanie nieczytelne. Uzupełniamy je w nawiasie kwadratowym.

ZABUDOWA ULICY NOWOTKI

[Pi]sząc o Nowym Mieście, przy omawianiu założeń przestrzennych osiedla, komunikacji, założeń plastycznych — rozwiązania wnętrz placów i ulic, wspominano kilkakrotnie o powiązaniu tej dzielnicy z przyszłą zabudową ulicy Nowotki.

Wchodzimy obecnie w okres realizacji planowej zabudowy. Projekty wykonuje zespół pracowni architektonicznej „Miastoprojekt Stolica” kierowany przez prof. inż. St. Brukalskiego. W tej samej pracowni opracowano projekty rekonstrukcji Nowego Miasta.

Po zatwierdzeniu do realizacji projektów wstępnych przystąpiono do prac przygotowawczych pod bliską już zabudowę ul. Nowotki. Pierwszą fazę stanowi oczyszczenie terenu ze zwałów gruzu. Całkowicie zmechanizowana praca przy użyciu kopaczek i założeniu linii szerokotorowej kolei dla jak najszybszego wywiezienia gruzu pozwoli już wiosną 1952 roku przystąpić do budowy bloków mieszkalnych.

Ulica Nowotki zabudowana będzie zwarcie wielkimi budynkami ośmiopiętrowymi, stanowiącymi łącznik między osiedlem mieszkaniowym — Muranów, budowanym według socjalistycznych wzorów, a rekonstruowanym zabytkowym Nowym Miastem. Bloki powstałe przy ul. Nowotki połączą harmonijnie architekturę obydwu osiedli, stwarzając jednocześnie wyraziste tło dla amfiteatralnie zniżającej się w kierunku Wisły zabudowy Nowego Miasta. Dzięki takiej kompozycji architektonicznej uzyska się doskonałą w całości i sharmonizowaniu sylwetę tej zabytkowej części Warszawy, oglądanej poprzez Wisłę z praskiego brzegu.

W ulicę Nowotki, będącą główną arterią komunikacyjną między Śródmieściem a Żoliborzem, włączą swój ruch kołowy i pieszy obydwa osiedla — Muranowskie i Nowomiejskie po przez ulicę Nowolipki, Anielewicza oraz Świętojerską i Konwiktorską. Oprócz ulic szereg przejść dla pieszych zaprojektowanych w zwartej zabudowie ul. Nowotki przybliży mieszkańców Muranowa do terenów zielonych przy skarpie i brzegu Wisły.

Mury pierwszych bloków mieszkalnych przy ul. Nowotki zaczną wyrastać w marcu przyszłego roku.

W ciągu trzech lat — do końca 1954 roku — przez zabudowę tylko ul. Nowotki — od Pałacu Mostowskich w kierunku Żoliborza — zyska Warszawa dalszych 7 tysięcy izb mieszkalnych dla 10 tysięcy osób. W ramach projektu zabudowy przewidziano konieczne dla właściwego rozwiązania potrzeb mieszkańców budynki usługowe i społeczne, jak szkoły, przedszkola, żłobki, sklepy, punkty zbiorowego wyżywienia, kina itp.

I znów zanotujemy dalsze osiągnięcia w zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych socjalistycznej Warszawy, a jednocześnie miasto zyska nową część całkowicie wykończoną i sharmonizowaną tak pod względem architektonicznym, jak i urbanistycznym.

Źródło

„Zabudowa ulicy Nowotki”, „Stolica. Ilustrowana kronika budowy Warszawy” nr 22 (237), rok VI, 1 grudnia 1951 r., s. 3. Zdjęcia: L. Jabrzemski, Foto-Stolica. Egzemplarz w Mazowieckiej Bibliotece Cyfrowej.

Materiał źródłowy: Skan strony 3 „Stolicy” z artykułem (PDF, 0,9 MB).

Wróć do strony o filii w Warszawie

Kancelaria Adwokacka DSP
Daszczuk Siembida Pękalski Dyś

zadzwoń
po informację

81 442 17 75